МОТ ПРОДУЦИРА ТЕАТАРСКА ЕСТЕТИКА

Врвни режисери и драмски автори ќе го збогатат 35-тото јубилејно издание на меѓународниот фестивал „Млад отворен театар“ во Скопје. Од 18 до 26 септември МОТ уште еднаш ќе треба да покаже зошто е еден од најдобрите фестивали во Југоисточна Европа, а на љубителите на театарот ќе им донесе дел од светското драмско творештво. Директорот на Младинскиот културен центар, Златко Стевковски, кој е организатор на фестивалот најавува дека мотото „Осмели се да сонуваш“ ја отсликува нивната стратегија за нови проекти и нови погледи во театарот.

Ланскиот победник Силвиу Пуркарете ќе го отвори фестивалот. Секој значаен фестивал цели кон тоа да го следи творештвото на авторите што ги почитува, а Пуркарете дефинитивно заслужува уште еднаш да биде пред скопската публика.

- Новата стратегија на фестивалот е покрај презентер на најдоброто од светската театарска сцена - улогата на која во минатото се навикнавме -МОТ да биде и продуцент на современата театарска естетика. Реномето што низ годините го создава МОТ како еден од највлијателните и најголеми фестивали во Југоисточна Европа не' обврзува на квалитетна програма и копродукции со режисери и театри од светската театарска елита. Копродукцијата на МОТ во новата претстава на Силвио Пуркарете е токму во тој правец - создавање претстава со низа големи фестивали и театри со едно од водечките режисерски имиња на денешницата. Станува збор за претставата „Кралот умира“ од Ежен Јонеско, чија светска премиера ќе се одржи на 16 септември, на фестивалот „Експонто“ во Љубљана, а по само два дена, доаѓа во Македонија да го отвори 35-тото јубилејно издание. Уште од самиот почеток на мојот мандат, на првиот иницијален состанок со актуелниот селектор Дејан Пројковски, недвојбено и мигновно апсолвиравме дека фестивалот е неминовно да го отвориме со големо театарско име, како што впрочем и му прилега на фестивалот и 35-годишниот јубилеј. Така, кога ќе се обѕрнете наназад и низ три и полдецениското битисување на МОТ ќе ја погледнете програмата, свесни сте дека тоа е поглед кон историјата на светскиот театар.

Влегувањето во копродукција е нова насока во која се развива фестивалот. Ќе помогне ли тоа и за подобра афирмација на МОТ, па и на македонскиот театар, воопшто?

- МОТ во претставата влегува како копродуцент со пари, со кои по премиерата претставата би ја поканил кој било значаен голем фестивал. Токму во тоа е вештината на менаџирањето, со истите пари да се извлече максимумот. Во оваа копродукција ние влегуваме во продукцискиот дел. Значи МОТ е еден од продуцентите на претставата во иднина, тоа значи дека ние учествуваме во нејзиното менаџирање во иднина. На овој начин, во следните две години нашите очекувања се дека МОТ ќе си ги поврати вложените пари. Ова е многу важно бидејќи преговараме со неколку светски имиња за заеднички проекти во кои правиме баланс помеѓу квалитетот и финансиското работење. Во проектот „Кралот умира“ нашата продукција и маркетинг-служба најмногу добија бидејќи соработуваа на врвен проект според сите светски општоприфатени стандарди. Менаџирањето на претставата во иднина со нашите партнери е уште еден важен проект за МОТ. Создавањето добра претстава е само првата фаза, втората фаза е обезбедувањето „нејзин живот“ по реномираните фестивали во Европа и во светот. Токму со проектот „Кралот умира“ ја совладуваме оваа втора фаза - меѓународно менаџирање.

БАРБА И ЗРЕЛОСТА НА МОТ

Традиционално фестивалот се отвораше со спектакл на отворено, најчесто на плоштад. Што Ве натера да ја смените праксата?

- МОТ секогаш се трансформира и цели да биде нов, свеж, различен. Традиционално е само неговото одржување секоја година во септември. Време е повторно да се стори нешто ново. Оваа година ја заменивме претставата на градскиот плоштад, со копродукција со големото режисерско име Пуркарете. Во наредните неколку години ова ќе биде нашиот фокус. А, потоа, се разбира, повторно промени. Впрочем, ниту една традиција не ќе се одржи толку долго ако постојано не се дополнува со нови идеи, концепти, кои се олицетворение на актуелноста, на новиот дух. Годинашниот слоган повикува „Осмели се да сонуваш“. Токму овој слоган ја дефинира нашата стратегија за нови проекти и нови погледи во театарот, само така МОТ ќе биде Млад и отворен театар. Сега, кога не' сметаат за еден од водечките фестивали во Југоисточна Европа, е навистина потешко и многу поодговорно да ги задржиме стекнатиот углед, легитимитет, статус.

Еден од најзначајните режисери на денешницата ќе го одбележи овој МОТ, Еуџенио Барба. Беше ли тешко да се согласи да дојде во Македонија?

- Еуџенио Барба е плод на нашата работа со фестивалите партнери - „Експонто“ од Љубљана и нашиот нов стратегиски партнер, фестивалот „Сибфест“ во Романија. Нашата идеја е на 35-годишниот јубилеј да се потенцира големината на МОТ. Токму за доаѓањето на театарот „Один“ сметаме дека е доказ за нашиот континуиран растеж и развој. Но, доаѓањето на тој театар е само постулат на нашата соработка. За во наредната година планираме уште неколку активности, се надевам на огромно задоволство на нашата целокупна театарска јавност. Доаѓањето на овој театар ја отсликува зрелоста на МОТ, зрелоста на нашата публика бидејќи сите што досега биле дел од МОТ говорат и споделуваат заеднички импресии за „прекрасните, страсните и рафинирани вљубеници во театарот во Македонија“. Токму за тие вљубеници освен Пуркарете и Барба, на ова 35-то јубилејно издание на МОТ ќе гостува уште едно светско театарско име, носител на театарскиот „Оскар“, т.е. највисоката Европска награда за театар - „Нова театарска реалност“.

ВИСНИЕК СО ДВЕ ПРЕТСТАВИ

Го носите и романскиот писател кој меѓународна кариера создаде во Париз, Матеј Висниек?

- Матеј Висниек е романски драматург, кој последните дваесетина години живее и работи во Париз, Франција. Слично на Јонеско и уште цела плејада големи романски писатели, кои продолжуваат да творат во Франција. Неговите драми се поставуваат секаде во Европа. Последните години, неговите драми се дел од програмите на сите поголеми фестивали. Во 2008 година со драмата „Мансарда во Париз со поглед на смрт“ ја доби наградата за најдобра претстава во оф-програмата (награда „Храбро срце“, која ја доделува критиката).

Токму таа претстава ќе биде дел од нашата програма на 22 септември. Истата вечер ќе се игра и неговата претстава која е дел од репертоарот на Драмски театар „Жената како воено поле“. Во деновите кога Висниек ќе престојува кај нас, ќе се сретне со млади драматурзи со кои ќе има дводневна работилница „Осмели се да сонуваш (од идеја до текст)“. За нас, огромна е честа и возбудата од неговото доаѓање и прво претставување пред македонската театарска јавност.

Македонската театарска продукција на МОТ секогаш добива шанса да се „мери“ со светската. Каков ќе биде домашниот влог годинава?

- Селектор на годинашната македонска програма на МОТ е Дејан Лилиќ. Најкомпетентен и одговорен за овој дел од МОТ е токму тој. Она што можам да ви го објавам е дека македонската програма ќе вклучи двоцифрен број претстави. Важно е да се напомене дека МОТ со македонските претстави не прави селекција на најдобрите претстави, за тоа се другите фестивали во нашата држава. Селектираме претстави за кои сметаме дека по форма и естетика се блиски со духот на МОТ.

Сребра Ѓорѓијевска

          Извор “Дневник„ 31.08.2010